اختیاری

هودر:دیهوک ، از گذشته تا به حال

به گزارش خبر هودر محسن اختیاری نوشا:موقعیت جغرافیایی و مکانی دیهوک بگونه ایست که از دیرباز در مسیر گذر کاروانها و مسافران بخصوص زائران امام رضا بوده است ؛ از طرفی وجود آثار متعدد  گویای قدمت و تاریخ کهن این منطقه است .

در خصوص وجه تسمیه دیهوک اطلاعات دقیق و مستندی در دست نیست ولی چیزی که منطقی تر و نزدیکتر به واقعیت می نماید چنین است که دیهوک در گذشته ها آبادی کوچکی بوده در مسیر گذر مسافران بخصوص اهالی مناطق کرمان به سمت شمال شرق و بویژه مشهد مقدس ، از آنجاییکه بعد از مسیر خسته کننده و طولانی سیصد کیلومتری کویر لوت دیهوک اولین آبادی دارای رونق و استراحتگاه مسافران بوده ، برای اهالی کرمان کاملا شناخته شده بوده و در لهجه کرمانی اصطلاحا به  ” دهو ”  ( ده + و ) مشهور بوده ( در لهجه هایی مانند یزدی دهک ) و این اصطلاح به تدریج در گذر زمان به  دهوک  و سرانجام دیهوک می رسد .

همانگونه که ذکر شد با توجه به اینکه دیهوک اولین آبادی دارای رونق و آب و هوای مناسب بعد از کویر لوت بوده مسافران و کاروانهایی که مسیر طولانی و پر مشقت کویر را با چهارپایانی مانند الاغ با سختی پشت سر می گذاشته اند زمانی که به دیهوک می رسیده اند برای مدت طولانی بعضا تا چندین هفته در دیهوک بارانداز می کرده اند و بعضا به کارهایی همچون آهنگری و حدادی و همچنین داد و ستد و خرید و فروش با اهالی منطقه می پرداخته اند که در این میان داد و ستد ابزار آلات و چهارپایان بویژه الاغ متداول بوده است ، که شاید هنوز سالخوردگانی باشند که خاطراتی داشته و یا حداقل چیزهایی شنیده باشند .

متاسفانه علیرغم آنکه وجود آثار متعددی گویای قدمت و بعضا پیشنه تاریخی منطقه است ولیکن اطلاعات مکتوب چندانی در دست نیست و بیشتر باید به شنیده ها اکتفا کرد ، هرچند در کتابهایی همچون آثار دکتر باستانی پاریزی به مواردی اشاره شده است .

وجود آثاری همچون کاروانسرا و رباط دیهوک ، رباط چاه گنبد و به تعبیری چهارگنبد ،قلعه سنگی در مسیر مزرعه حسین آباد و بی بازگ ، قلعه سنگی مشابه در مزرعه بیدکوه و همچنین آثار قبرها و قبرستان معروف به قبرستان گبرها درهمان منطقه ، رواج داستانهایی در مورد عبور نادرشاه از منطقه و ماجرای معروف به ساخت کله منار با سر انسان در مجاورت آبادی متروک فخرآباد در نزدیکی روستای عرب آباد در مسیر کرمان ، و همچنین آثار برجای مانده از قلعه دیهوک که داستانهای زیادی در مورد آن نقل می شده است ، همگی گواه بر پیشینه تاریخی و قدمت منطقه است .

قلعه دیهوک که متاسفانه تقریبا تمامی آن غیر از یک برج دیده بانی به کلی نابود شده  بنای منحصر بفردی بوده دور تا دور تپه سنگی وسط آبادی که بویژه در زمان حمله راهزنان مردم به آنجا پناه می برده اند و بنا برشنیده ها تقریبا تمامی امکانات لازم برای زندگی مردم را داشته است و بعضا حتی روزها و هفته ها تا رفتن راهزنان اهالی به ناچار در آن پناه می گرفته اند .

بنا به گفته سالخوردگان ، راهزنان معروف به حسن ها یا حسنی ها هر از چند گاه از مناطقی مانند فارس به منطقه حمله می کرده اند و همانطور که گفته شد مردم از ترس راهزنان به قلعه پناه می برده اند که داستانهایی در این مورد منقول است از جمله آنکه زمانیکه مدت محاصره  طولانی می شده و مردم داخل قلعه آذوقه و امکاناتشان کم می شده برای آنکه راهزنان را دلسرد کنند لباسهای خود را از دیوار قلعه آویزان می کرده اند و راهزنان هم به تصور آنکه لباسهایشان را شسته اند و اوضاع داخل قلعه خوب است و مردم زندگی عادی خود را می گذرانند و مشکلی ندارند ناامید شده و منطقه را ترک می کرده اند .

گفته می شود این قلعه چهار برج دیده بانی داشته که متاسفانه غیر از یک مورد آن تمامی بناهای دیگر نابود شده و به گفته مسن ترها در دهه سی و احتمالا دهه چهل به بهانه حمل خاک و مصالح به زمینهای کشاورزی این اثر باارزش را کاملا تخریب می کنند و بعضا شایعاتی مبنی بر هدف واقعی جستجو برای یافتن گنج و اشیاء باارزش مطرح است .

مناطق پیرامونی دیهوک بویژه در گستره کوههای اطراف از مراتع غنی و پوشش گیاهی منحصربفردی برخوردار است که شاید نظیر آنرا در کمتر نقطه ای از کشور بتوان مشاهده نمود بطوریکه انواع و اقسام گیاهان دارویی و با ارزش در آن یافت می شود که از آن جمله می توان به انغوزه ، کتیرا ، کاکوتی ، بابونه ، زیره کوهی ، لاله وحشی ، شاطره ، کلپوره یا همان گل گنو ، ریواس و بسیاری موارد دیگر اشاره کرد که بعضا جمع آوری برخی از این گیاهان زمینه هایی برای اشتغال و منبع در آمد ایجاد می نماید .

دیهوک به دلیل ارتفاع مناسب و مجاورت با رشته کوهها و ارتفاعات پیرامونی از آب و هوای نسبتا متعادلی برخوردار است که این مورد به اضافه مراتع غنی منطقه از دیرباز زمینه را برای فعالیتهای کشاورزی و دامپروری فراهم نموده بطوریکه در گذشته های نه چندان دور شغل اصلی مردمان منطقه را دامداری و کشاورزی تشکیل می داده که آثار فراوانی از زندگی عشایری و مکانهای دامداری در فصول مختلف سال در مناطق اطراف بویژه مناطق کوهستانی دیهوک هنوز هم وجود دارد که به روشنی بیانگر نوع فعالیتها و شیوه زندگی عشایری گذشتگان این منطقه است ؛ وهمچنین به دلیل آب و هوای مساعد انواع و اقسام محصولات کشاورزی و میوه های باغی در آن به عمل می آمده که متاسفانه به دلیل خشکسالیها و کم آبی سالهای اخیر دیگر شرایط برای اینگونه فعالیتها مهیا نیست و همین امر به اضافه نبودن زمینه های اشتغال  شرایط را برای مهاجرت چشمگیر اهالی بویژه جوانان فراهم نموده است .

متاسفانه همانگونه که ذکر شد علیرغم شرایط مساعد منطقه بویژه قرار گرفتن در مسیر جاده های ترانزیتی و اصلی کشور ، مشکلاتی نظیر بی آبی و نبودن زمینه های اشتغال مخصوصا برای جوانان موجبات مهاجرت روزافزون اهالی را فراهم نموده بطوریکه در همین سه چهار سال اخیر قریب به ده درصد کل جمعیت شهر دیهوک به نقاطی مانند شهر اردکان در استان یزد مهاجرت کرده اند که این موضوع زنگ هشداری است که توجه ویژه مسئولین امر را می طلبد تا با رفع دغدغه های مردم و آوردن امکاناتی مانند گاز شهری اینگونه مشکلات را مرتفع نموده و بعضا جلو برخی معضلات را بگیرند .

گردشگری یکی از زمینه هایی است که شرایط آن کاملا در منطقه مهیاست ، فرهنگ و آداب و رسوم و شیوه خاص زندگی مردم جنوب خراسان و بویژه بافت قدیمی و تاریخی مناطقی مانند دیهوک قدیم ، اسفندیار و روستای منحصر بفرد نایبند به اضافه منطقه بکر و آب گرم کم نظیر دیک رستم و زمینه های متعدد دیگر نیازمند توجه ویژه مسئولین و دست اندرکاران امر است .

ودر آخر ضمن استمداد از تمامی مسئولین و کسانی که به هر شکل توانی دارند جهت کمک به حل مشکلات منطقه مخصوصا شهر دیهوک بویژه مشکل آب و تامین گاز شهری و فراهم نمودن زمینه های اشتغال جهت پیشگیری از معضلاتی نظیر مهاجرت و عواقب آن ، مشتاقیم از نظرات تمامی دوستان بویژه کسانیکه اطلاعات تاریخی دارند مطلع شویم .

محسن  اختیاری

برچسب ها :

این مطلب بدون برچسب می باشد.

  1. جواد

    تا گفته نشه کسی به فکر زیر ساخت نمی افته

  2. ناشناس

    اینقدر هی نگید گردشگری. تا وقتی که زیرساخت مناسب نباشه گردشگر نمیاد.

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی